Cykoria podróżnik (Cichorium intybus L.)

Jest byliną o wysokości 0,2-1,2 m. Występuje pospolicie jako roślina rosnąca dziko na przydrożach i pastwiskach na niżu i na pogórzu Polski. Jej odmiany spotykane są także w innych częściach Europy oraz w północnej części Afryki i w Azji. Liście i korzenie tej rośliny mają właściwości lecznicze, dlatego od dawna były wykorzystywane w medycynie ludowej.

Odwar z korzeni cykorii

Odwar z korzeni, pity jako herbata, stosowany był przy katarach żołądka, niestrawnościach, schorzeniach wątroby i nerek oraz przy żółtaczce. Korzenie odmian rosnących dziko są również cenione obecnie, gdyż zawierają inulinę, która chroni przed zapaleniem jelita grubego i neutralizuje toksyny (oczyszcza z nich organizm).

Oprócz naturalnie występujących odmian dzikich, w Europie, północnej części Afryki, Australii, Nowej Zelandii, Indiach i w Ameryce Północnej uprawiane są odmiany siewne, zwykle będące roślinami dwuletnimi. Ich zgrubiałe korzenie mogą być wykorzystywane do produkcji substytutów kawy naturalnej, a liście stanowią wartościową pod względem odżywczym paszę dla zwierząt. Pod marką Chicorycup Grana oferuje produkty oparte w 100% o prażony korzeń cykorii – więcej na: – więcej na: www.chicorycup.com

Kawa z cykorii

Zawartość suchej masy w korzeniach cykorii siewnej wynosi ok. 76%. W skład suchej masy wchodzą: węglowodany, białka, tłuszcze oraz składniki mineralne. Podstawowym węglowodanem jest inulina, należąca do fruktanów (rozpuszczalna frakcja błonnika pokarmowego). Inulinę uważa się obecnie za jeden z popularniejszych środków dietetycznych, zastępujących w produktach spożywczych cukier i tłuszcz. W korzeniach cykorii siewnej występują także inne węglowodany, np. celuloza i hemiceluloza, w ilości ok. 1,3%, wchodzące w skład nierozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego. Nie są one trawione w przewodzie pokarmowym człowieka, ale są niezbędne w codziennej diecie.

W korzeniach cykorii siewnej jest niewielka zawartość białka (ok. 1,1%), tłuszczu (ok. 0,3%) oraz substancji mineralnych (ok. 0,7-0,8%), z tego względu nie mają one tak dużego wpływu na wartość odżywczą, jak węglowodany. Korzeń cykorii zawiera również triterpeny – związki biologicznie aktywne. Triterpeny mają właściwości o szerokim wykorzystaniu w farmakologii, wykazują aktywność przeciwzapalną, przeciwnowotworową i przeciwwirusową. Do tej grupy należą m.in. laktony seskwiterpenowe, substancje charakteryzujące się silnie gorzkim smakiem.

Konsumentom najbardziej jest jednak znana cykoria warzywna, liściasta, zwana cykorią brukselską (var. foliosum Hegi). Uprawiana jest ona w Europie, w tym także w Polsce. Pączki liściowe tej cykorii są wartościową sałatą, a korzenie wykorzystuje się jako paszę dla zwierząt.

Korzenie cykorii siewnej warto spożywać głównie ze względu na zawarte w nich węglowodany – fruktany, do których zaliczana jest inulina o działaniu hipoglikemicznym (wskazana w diecie chorych na cukrzycę) i hipocholesterolemicznym (wskazana przy podwyższonym poziomie cholesterolu LDL i triglicerydów).

Informacje opracowane przez Pracowników Zakładu Technologii Zbóż SGGW.